01 · EBPD · Ik
Hoe jij leert, groeit en verandert
Growth mindset en belemmerende overtuigingen, zelfcompassie, veerkracht, je brein, emoties, motivatie, reflectie en intelligentie.
10 hoofdstukken · reader 105 pagina’s
Verdieping
De reeks en de training
Hoe de vier delen zijn opgebouwd, waar je kunt beginnen en hoe de reeks in een tweedaagse training zou landen.
Opbouw
Elk deel bestaat uit drie documenten
1
De reader
Per hoofdstuk leerdoelen, uitleg, modellen in beeld, een casus uit de publieke sector, een samenvatting en kernvragen. Een leeswijzer zegt wat kern is en wat verdieping.
2
Het werkboek
Een werkblad per hoofdstuk, werkplekexperimenten en een volledige kennischeck, met bij elke vraag waar een goed antwoord op let.
3
De trainersgids
Werkvormen en feedback per hoofdstuk, casusmateriaal en didactische uitgangspunten. Daarnaast is er een draaiboek voor de tweedaagse training.
Bewijslabels. In de hele reeks staat bij claims wat voor soort onderbouwing erachter zit: onderzoek, praktijkervaring, een conceptueel kader, een waardenafweging of een hypothese. Zo zie je wat onderzocht is en waar onzekerheid blijft.
Competentiewoordenboek
Gedeelde bijlage bij de reeks: 35 competenties in vijf clusters, elk met observeerbaar gedrag en vier ontwikkelniveaus.
Download (pdf, 51 p.)
De vier delen
Ik, wij, wereld — en dan de AI-wereld
Elke schaal bouwt voort op de vorige. Deel 4 is geen nieuwe schaal maar een veranderde wereld: het loopt de drie schalen opnieuw door, nu AI een deel van het denk- en maakwerk doet.
02 · EBOD · Wij
Van persoonlijke naar organisatieontwikkeling
Ontwikkelen als leerlus (PDSA), gedrag ontwerpen, de lerende organisatie, de onderstroom van verandering en het gesprek: feedback, beïnvloeding en onderhandelen.
25 hoofdstukken · reader 134 pagina’s
03 · EBSD · Wereld
Van organisatie naar systeem en samenleving
Wicked problems, transitiekunde, de commons, publieke waarde, systeemleiderschap — en desinformatie en complotdenken.
19 hoofdstukken · reader 105 pagina’s
04 · EBAI · Mens & machine
De mens en de machine
Ik en wij in een AI-wereld: werken, waarde en waardigheid wanneer een machine meedenkt — en de vraag wie er in de loop blijft.
17 hoofdstukken · reader 128 pagina’s
Leesroutes
Waar wil je beginnen?
De leeswijzer in elke reader bevat dezelfde vijf routes, met kernhoofdstukken en verdieping.
- Hoe werk ik aan mijn eigen ontwikkeling?
- Begin met deel 1: bewijs wegen, overtuigingen, doelen en je leerroutine. Het werkboek helpt je één ontwikkelvraag mee te nemen.
- Hoe leren en werken we beter samen in mijn team?
- Gebruik deel 2 voor veiligheid, samenwerking, feedback en leren in het werk. Betrek deel 4 als je team met AI werkt.
- Hoe begeleid ik een organisatieverandering?
- Volg de route door deel 2 over gedrag, veranderbereidheid, macht en cultuur. Deel 3 helpt wanneer je met meerdere organisaties werkt.
- Hoe werk ik samen over organisatiegrenzen heen?
- Deel 3 helpt bij systeemgrenzen, belangen, publieke waarde en gezamenlijke leeragenda’s.
- Hoe werk en leer ik verantwoord met AI?
- Begin met de zelfscan van deel 4 en werk aan kritisch oordeel, regie, leren en afspraken over AI-gebruik.
Voor wie
Voor wie wil weten wat werkt
Geschreven met de publieke sector als praktijkcontext — waterveiligheid, waterkwaliteit, vergunningverlening, gebiedsprocessen — maar breed bruikbaar.
Professionals
Die hun eigen groei willen onderbouwen in plaats van te vertrouwen op onderbuik.
Leidinggevenden
Die teams willen ontwikkelen op feedback, motivatie en veerkracht, met een toetsbare aanpak.
HR en L&D
Coaches, trainers en opleidingsadviseurs die evidence-based programma’s willen aanbieden.
Publieke sector
Waterschappen, gemeenten en provincies, waar ontwikkeling bijdraagt aan publieke waarde.
Hoe het in een training zou landen
Acht modules, van mindset tot AI-geletterdheid
De trainingsopzet bouwt op deel 1, met twee modules uit deel 2 — gespreksvoering en ethisch beïnvloeden — en een AI-module uit deel 4. Het programma is beschreven maar nog niet gegeven.
Trainingsopzet
Twee dagen, met borging naar het werk
Elk onderwerp volgt dezelfde lijn: activeren, kaderen, oefenen, reflecteren, borgen. Training zonder werkplekexperiment en follow-up heeft beperkte waarde.
Dag 1 Fundament en zelfsturing
- 09:00Opening en leervragen
Intakecanvas → persoonlijke leerfocus
- 09:30EBD en de drie pijlers
Bronanalyse en mini-casus → evidence-based beslislogica
- 11:00Growth mindset en leren van feedback
Oefenen met herformuleren → feedbackscript
- 13:00Zelfcompassie en veerkracht
Reflectie na fout of calamiteit → herstel- en leerprotocol
- 14:30Brein, aandacht en leerontwerp
Mythes herkennen → realistisch oefenplan
- 15:45Transferopdracht
Buddycontract → 24-uursactie
Dag 2 Communicatie, doelen en borging
- 09:00Terugblik en active recall
Korte toets en duo-interview → herhaling en verdieping
- 09:30Emotionele intelligentie
Simulatie bestuurlijk overleg → regulatiestrategie
- 11:00Motivatie, waarden en doelen
SDT-dashboard en SMART → 30-dagenontwikkelplan
- 13:00Reflectie en motiverende gespreksvoering
Rollenspel → coachende vraagtechniek
- 14:30Ethiek, beïnvloeding en AI-geletterdheid
Casus AI in waterbeheer → ethische beslisvragen
- 15:30Evaluatie en borging
Evaluatiecanvas → leercontract en meetmoment
TerugkommomentNa vier tot zes weken: wat werkte, wat schuurde, wat stel je bij?
Buddy en intervisieAfspraken om elkaar scherp te houden in de eigen werkpraktijk.
30-dagenplanEen concreet ontwikkelplan met een meetmoment.
Voorbeeldprogramma op basis van het trainersdraaiboek; tijden en accenten worden afgestemd op de groep en de organisatie. Groepen tot ongeveer twaalf deelnemers.
Bijgewerkt oktober 2026
Eerlijk over de stand van zaken
- De reeks is uitgewerkt
- De eerdere reeks is meegelezen door collega’s in de publieke sector. In oktober 2026 is de reeks opnieuw geredigeerd: vier readers, vier werkboeken en vier trainersgidsen. De blinde proeflezing van deze redactie is met AI-agents uitgevoerd. Van 43 dragende claims zijn bronnen nagegaan, veelal op abstractniveau; open bron- en auteursvragen blijven bijgehouden. Dat is geen volledige wetenschappelijke verificatie van de reeks.
- De trainingsopzet is ontwikkeld
- Twee dagen, met werkvormen, casussen, kennischecks en een terugkommoment — uitgewerkt in de losse trainingsstukken en de trainersgidsen.
- De training is nog niet gegeven
- De eerste editie staat op de rol binnen mijn eigen organisatie. Daarna weet ik wat er in de praktijk aan schuurt en wat ik moet bijstellen.
- Er is nog geen bedrijf
- Ik doe dit naast mijn werk. Bij voldoende belangstelling richt ik er een op, met de bijbehorende voorwaarden, facturering en afspraken. Tot die tijd praat je met mij, niet met een organisatie.
Wat dat voor jou betekent: je bent vroeg. Je leest een uitgewerkt gedachtegoed van iemand die er nog middenin zit, en je kunt er invloed op hebben. Wat er niet is, is een track record met deelnemerscijfers. Zoek je een partij met jaren ervaring en referenties, dan ben ik niet de juiste en zeg ik dat liever nu dan later.
Daarom staan er geen prijzen en geen inschrijving op deze site. Wat ik wil weten is eenvoudiger: raakt dit gedachtegoed genoeg mensen om er verder in te investeren?
Veelgestelde vragen
Goed om te weten
Zegt dit je iets?
Lees kritisch mee, stel een vraag of laat weten dat het je aanspreekt.